ΚΥΤΤΑΡΟ

Αν λοιπόν είμαι ένα κύτταρο σε ένα τρομερά πολύπλοκο οργανισμό που λέγεται «Ζωή», τότε το ερώτημα «πως πρέπει να ζήσω» με φέρνει αντιμέτωπο με την πολυπλοκότητα με έναν τραγικό τρόπο και ιδιαίτερα σε σχέση με το πρόβλημα της ευθύνης. Καταλαβαίνουμε ότι κάθε επιλογή μας θα είχε νόημα αν ξέραμε τα αποτελέσματα της πράξης μας που δεν μπορούμε όμως να τα γνωρίζουμε με ασφάλεια. Άλλα ακόμη και αν μπορούσαμε να δούμε τα αποτελέσματα της πράξης μας για να επιλέξουμε ανάμεσα σε άπειρες δυνατότητες θα έπρεπε να αξιολογήσουμε και το κόστος της πράξης μας στην Ζωή στο σύνολο της. Αυτό βέβαια θα απαιτούσε ένα "μέτρο" για το φαινόμενο της Ζωής.

Σε ένα πολύπλοκο σύστημα όπως αυτό του οποίου αποτελούμε κύτταρα υπάρχουν «καταστάσεις ισορροπίας» περισσότερο παρά τελικοί προορισμοί. Αυτές οι καταστάσεις ισορροπίας μοιάζουν περισσότερο με σταθμούς, και κάθε μια προϋποθέτει την βέλτιστη προσαρμογή κάθε οργανισμού στο περιβάλλον του. Είναι δυνατόν να πούμε αν μια κατάσταση ισορροπίας είναι «καλύτερη» από μια άλλη ?. Αν αυτό ήταν δυνατό θα μπορούσαμε να προδιαγράψουμε απειροελάχιστα άλματα από μια κατάσταση ισορροπίας στην άλλη (αν και κάτι τέτοιο θα ήταν επίσης εξαιρετικά πολύπλοκο). Άλλα τι είναι βέλτιστο στην Ζωή ? Ήταν για παράδειγμα η κατάσταση προ Homo Sapiens καλύτερη από την κατάσταση μετά Homo Sapiens ? Πια είναι λοιπόν τα κριτήρια για να μετρήσουμε την «αξία» της Ζωής ?

Αισθάνομαι πως το μόνο κριτήριο που μπορούμε να έχουμε είναι αυτό της «βιωσιμότητας» που και αυτό όμως είναι μάλλον ασαφές!

Από την άλλη σκέφτομαι το εξής. Κάθε μου πράξη είναι τέλεια. Φράσεις τις μορφής «θα μπορούσες να κάνεις αυτό ή το άλλο» έχουν νόημα μόνο a-posteriori όταν τα αποτελέσματα της πράξης έχουν γίνει ορατά. Επομένως στην συγκεκριμένη χρονική στιγμή με το συγκεκριμένο περιβάλλον και το συγκεκριμένο παρελθόν που έχει «σμιλεύσει» αυτό που είμαι (τρισεκατομμύρια από αλληλουχίες γεγονότων από την αρχή του σύμπαντος που οι παρυφές τους κατέληξαν στις αισθήσεις μου ή στα γονίδια μου και επομένως με σημάδεψαν) καθόρισαν την πράξη μου με μοναδικό και επομένως τέλειο τρόπο. Το φάντασμα αυτής της πράξης μου (σκοτεινής και σιωπηλής κατά τα άλλα) πλανάται για απειροελάχιστο διάστημα (300ms περίπου) μέχρι που να το συλλάβει η συνείδηση μου να το τεμαχίσει να το κωδικοποίησει σε σύμβολα και να βρεί μια θέση για αυτό μέσα στο «κουβάρι» που λέγεται υποκειμενική παράσταση του κόσμου όπου όλα παίρνουν "νόημα".

Με την έλευση του ανθρώπου (με την έλευση της συνείδησης καλύτερα) μοιάζει λες και ολόκληρο το σύμπαν αποκτά μάτια και αντικρίζει τον ίδιο του τον εαυτό, παύει να είναι πια μια τυφλή διαδικασία. Από την στιγμή όμως που η συνείδηση είναι κατακερματισμένη αυτό το επίτευγμα μοιάζει κενό καθώς έρχεται αντιμέτωπο με το πρόβλημα της πράξης.